Noodverlichting

Nooduitgang

Arbo wetgeving noodverlichting

Artikel 3.7  Veilig gebruik van vluchtwegen en nooduitgangen

  • 3.7.5    De vluchtwegen en nooduitgangen die bij het uitvallen van de verlichting slecht zichtbaar zijn, zijn voorzien van een adequate noodverlichting. (Vluchtwegverlichting)
  • 3.7.6    De vluchtwegen, de deuren en poorten op het traject van de vluchtwegen alsmede de nooduitgangen zijn gemarkeerd door signalen die voldoen aan het bij of krachtens afdeling 2 van hoofdstuk 8 bepaalde. (Vluchtwegaanduiding)

Artikel 3.9  Noodverlichting

Arbeidsplaatsen waar werknemers bij het uitvallen van het kunstlicht aan bijzondere gevaren zijn blootgesteld, zijn voorzien van een adequate noodverlichting (verlichting van werkplekken met verhoogd risico en antipaniek verlichting).

Arbo Beleidsregels, 3.9 Noodverlichting

1. Om aan het gestelde in artikel.3.9 en artikel 3.7, vijfde lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit te voldoen, bedraagt de verlichtingssterkte van de noodverlichtingsinstallatie op arbeidsplaatsen en op vluchtwegen minimaal 1 lux op vloerhoogte vanaf 15 seconden na het uitvallen van de normale elektriciteit tot één uur daarna.

2. Indien bij uitval van de normale verlichting werkzaamheden moeten worden verricht (of dringende handelingen bij calamiteiten), dan levert de noodverlichtingsinstallatie zoveel licht dat deze werkzaamheden zonder bezwaar kunnen worden uitgevoerd.

Wanneer u nog vragen heeft of als u noodverlichting onderhoud nodig heeft neemt u dan contact op met één van onze medewerkers, zij helpen u graag verder. 

familie_800_zen.jpg

Noodverlichting

1. Wat is (nood)verlichting? 
(Nood)verlichting is verlichting die in werking treedt, wanneer de normale verlichting als gevolg van een stroomstoring uitvalt. Zij wordt daarom gevoedt met een bron die onafhankelijk is van de bron die de normale verlichting voedt.

2. Wat is de functie van (nood)verlichting?
De aanwezigheid van (nood)verlichting helpt in belangrijke mate mee om een veilige situatie voor bezoekers en werknemers te creëren. Met behulp van een goed functionerende noodverlichting kunnen risicovolle werkzaamheden veilig worden beëindigd. Daarnaast kunnen hulp- en blusmiddelen worden gelokaliseerd en gebruikt en tenslotte kan men de vluchtroute vinden en deze veilig naar de uitgang volgen.

3. Welke soorten noodverlichting zijn er?

Er wordt onderscheid gemaakt tussen de volgend vier types noodverlichting:

Vluchtwegverlichting. Dit is het deel van de (nood)verlichting dat de vluchtwegen verlicht. Deze armaturen branden enkel in geval van een stroomstoring.

Vluchtwegaanduiding. Dit zijn de (nood)verlichting armaturen die vluchtwegen en uitgangen voor het verlaten van een gebouw aanduiden. Deze armaturen zijn voorzien van een pictogram en dienen permanent te branden.

Anti-paniekverlichting. Dit omvat het deel van de nood-evacuatieverlichting dat voorzien is om paniek te voorkomen in ruimtes waar mensen samenkomen, zoals kantines en vergaderzalen. Het is vastgelegd dat dit publieke ruimten betreft groter dan 60 m2. Deze armaturen branden enkel in geval van een stroomstoring.

Verlichting van werkplekken met verhoogd risico. Dit omvat het deel van de noodverlichting dat verlichting levert voor de veiligheid van personen, betrokken in een mogelijk gevaarlijk proces of een mogelijk gevaarlijke situatie. Of die werkplekken waar een mogelijk gevaarlijk proces moet worden afgesloten zoals werkplekken waarbij sprake is van draaiende delen, zuurbaden, hete of zeer brandbare materialen. Denk aan bijvoorbeeld zaagmachines, keukens en laboratoria.


4. Wat is het verschil tussen centrale en decentrale noodverlichting?

Het principiële verschil tussen deze systemen is dat bij decentraal gevoede noodverlichting, de batterij voor de noodvoeding in de armatuur zelf is geplaatst. Bij centrale noodverlichting staat de noodvoeding ergens in het gebouw centraal opgesteld. Bij de keuze tussen centraal en decentraal speelt o.a. mee: omvang van de installatie, onderhoud, centrale controlemogelijkheden, installatie in nieuwbouw dan wel bestaande bouw en mogelijke uitbreiding in de toekomst. Binnen het MKB komt men voornamelijk decentrale noodverlichting tegen. Controle van centrale systemen  behoort wel tot de mogelijkheden, maar hiervoor gelden speciale afspraken.

5. Welke pictogrammen moeten worden gebruikt?
Voor veiligheidssignalering voor vluchtrouteaanduiding moet gebruik worden gemaakt van de groen-witte pictogrammen uit de NEN 6088. Voor het juist aangeven van de vluchtroute is het voldoende om gebruik te maken van de pictogrammen met "het rennende mannetje". Het pictogram Nooduitgang ("hoefijzer") mag enkel nog worden gebruikt voor een echte nooduitgang naar buiten, deze mag echter ook door een “running man” worden vervangen. Teksten zijn niet meer toegestaan.

 

6. Welke armaturen moeten permanent branden en wanneer?
Vluchtwegaanduidingen (transparantverlichting) met pictogrammen dienen conform wettelijke voorschriften altijd goed zichtbaar te zijn en moeten branden tijdens aanwezigheid van personen. Dit houdt ook in dat bijvoorbeeld in bioscopen de pictogramarmaturen tijdens de voorstelling dienen te branden.

7. Is het een verplichting om noodverlichting te hebben binnen een bedrijf?
Ja, het is verplicht om noodverlichting te hebben en adequaat te onderhouden. Dit is vastgelegd in Bouwbesluit 2012 en Arbowet. 

8. Wordt er onderscheid gemaakt tussen oudere en nieuwere noodverlichtingsinstallaties of oudere en nieuwere gebouwen?
De huidige inzichten met betrekking tot veiligheid zijn neergelegd in de NEN-EN 1838. Volgens de Arbo-wet is de werkgever verantwoordelijk voor de veiligheid van zijn werknemers, gasten en klanten. Volgens het Bouwbesluit 2012 dient de gebruiker van een gebouw zeker te stellen dat de installatie voldoet aan de NEN-EN 1838. Dat betekent dat zowel oude als nieuwe gebouwen veilig dienen te zijn.

9. Waar dient overal noodverlichting te hangen?
Dit is vastgelegd in de diverse normen en hangt deels ook van de aard en omvang van de activiteiten af. Hierin is ook de minimale benodigde lichtopbrengst per activiteit vastgesteld.Het adequaat positioneren en inrichten van een noodverlichtingsinstallatie is specialistenwerk. Hoogsteder Elektrotechniek kan dit uiteraard voor de klant verzorgen.

10. Moet in een klein bedrijf ook noodverlichting worden geïnstalleerd?
Ja. In het Arbeidsomstandighedenbesluit, dat voor elke werkgever van kracht is, is de verplichting van vluchtroute-aanduiding en noodverlichting vastgelegd in artikel 3.7 en 3.9. Volgens Bouwbesluilt 2012 dient de eigenaar/gebruiker aan de hand van algemene regels te beoordelen of de brandveiligheid is gewaarborgd. De gemeente mag achteraf controleren en sancties zijn mogelijk. 

11. Moet ik jaarlijks de noodverlichting controleren en onderhouden?
Jaarlijkse controle en onderhoud van en aan noodverlichting is verplicht. Dit is vastgelegd in Bouwbesluit 2012 en Arbowet. Men eist dat de mensen te allen tijde moeten kunnen vluchten. Dit is alleen te realiseren als de noodverlichting functioneert en dus onderhouden wordt. Daarom houden wij in lijn met de inspectierichtlijn ISSO 79 en de NEN-EN 50172 een onderhoudsinterval van 1 jaar aan.

12. Moet er een onderhoudscontract worden afgesloten voor een noodverlichtingsinstallatie?
Jaarlijks onderhoud aan noodverlichting is verplicht. Borging van dit regulier onderhoud kan onder andere door middel van een onderhoudscontract bereikt worden.

13. Wat gebeurt er bij het jaarlijkse onderhoud?
Bij het jaarlijks onderhoud vinden de volgende hoofdactiviteiten plaats:
a. Inspectie van de functionaliteit. Hierbij vindt een visuele inspectie plaats op beschadigingen, vervuiling en veroudering. Waar nodig wordt dit gecorrigeerd. Ook wordt het pictogram gecontroleerd.
b. Testen van de functionaliteit. Hierbij wordt gecontroleerd of de lamp en het armatuur technisch nog goed functioneren en in werking treden bij spanningsuitval.
c. Testen van autonomie van de accu. Er vindt een controle plaats of het armatuur nog een autonomie behaalt van 1 uur door het spanningsloos maken van de installatie.

Naar aanleiding van de bevindingen, zullen reparaties plaatsvinden (Deze reparaties zullen op regie basis worden uitgevoerd). Ook vervangen we altijd preventief de tl-buis van permanent brandende noodverlichting. Bij het jaarlijks onderhoud vindt er altijd een check plaats of er geen wijzigingen hebben plaatsgevonden binnen het gebouw die een aanpassing van de noodverlichtingsinstallatie noodzakelijk maken.(De wijzigingen zitten niet in het onderhoudscontract opgenomen). De resultaten van het onderhoud en aanbevelingen worden vastgelegd in een onderhoudsrapport en per armatuur vastgelegd in een logboek. Bovendien wordt ieder armatuur voorzien van een etiket.

Het jaarlijks onderhoud wordt uitgevoerd door Hoogsteder Elektrotechniek conform de Europese norm NEN-EN 50172 en de ISSO publicatie 79.

14. Kan ik het jaarlijkse onderhoud niet zelf doen, iedereen kan toch een tl-buis verwisselen?
Het onderhoud is complexer dan het op het eerste gezicht lijkt en houdt meer in dan een tl-buis vervangen. Het jaarlijkse onderhoud dient uitgevoerd te worden door een vakbekwaam persoon, die kennis heeft van elektriciteit, ervaring met electrotechnische werkzaamheden, inzicht in mogelijke gevaren en de in acht te nemen voorzorgsmaatregelen. Met name het testen van de autonomie en het vervangen van accu’s vergt absoluut gedegen kennis van elektrotechnische werkzaamheden.

15. Waarom wordt het onderhoud niet gelijktijdig met de controle van kleine blusmiddelen uitgevoerd?
Aangezien het specialistenwerk betreft waarbij grondige kennis van elektrotechnische werkzaamheden vereist is, wordt dit werk apart uitgevoerd door een Hoogsteder Elektrotechniek noodverlichtingspecialist die alle soorten accu’s en armaturen op voorraad in zijn werkvoorraad heeft. Uiteraard heeft deze noodverlichtingspecialist wel basis kennis van brandveiligheid en kleine blusmiddelen zodat u eventuele vragen hierover wel kunt stellen en ook eventuele hervullingen kunnen worden meegenomen. 

16. Wat is autonomie en hoe testen we dit?
De term autonomie wordt gebruikt voor de volledige brandduur in nood op de noodvoeding van de installatie (dit is de periode dat de installatie autonoom kan functioneren). In Nederland is de eis voor deze autonomie 1 uur (conform NEN-EN 1838). Dit is te toetsen door middel van een automatisch testsysteem in het armatuur, centrale testsystemen of door het spanningsloos maken van de installatie.

17. Hoe vaak moeten de accu's van decentrale noodverlichting vervangen worden?
De accu's moeten vervangen worden wanneer na een test blijkt dat de geëiste autonomie niet meer wordt gehaald. Volgens de productnorm EN 60598-2-22 moet de fabrikant bij ontwerp van de armatuur en de selectie van de accu ervoor zorgen dat de accu na 4 jaar nog de gewenste autonomie heeft (onder normale bedrijfsomstandigheden). Technisch is het niet te garanderen dat een accu na het 4e jaar nog een volledig jaar aan de autonomie-eis kan voldoen. Dit is sterk afhankelijk van leeftijd, staat van het armatuur en met name omgevingstemperatuur. Daarom wordt een preventieve vervanging elke vier jaar aanbevolen door fabrikanten en door Hoogsteder Elektrotechniek. Om deze reden werkt Hoogsteder Elektrotechniek ook enkel met kwalitatief hoogwaardige batterijen als aanbevolen door de fabrikant.

18. Hoe vaak moeten lampen vervangen worden?
Hoogsteder Elektrotechniek maakt gebruik van kwalitatief hoogwaardige tl-buizen met een gegarandeerde lichtopbrengst van 8.000 branduren. In praktijk zullen deze tl-buizen bij permanent brandende armaturen na 13 à 14 maanden uitvallen. Derhalve dient Hoogsteder Elektrotechniek de tl-buizen jaarlijks standaard bij het onderhoud te vervangen. Bij niet permanent brandende armaturen worden de tl-buizen jaarlijks op functioneren getest en worden ze enkel vervangen bij een defect.

19. Wat gebeurt er met vervangen accu’s, armaturen en tl-buizen?
Deze worden door Hoogsteder Elektrotechniek op milieuvriendelijke wijze afgevoerd. Hiervoor wordt vanuit overheidswege een milieuheffing berekend bij de levering van nieuwe tl-buizen en armaturen, deze wordt ook doorberekend aan de klant.

20. Welke armaturen levert Hoogsteder Elektrotechniek?
Het spreekt voor zich dat Hoogsteder Elektrotechniek haar kennis en ervaring uitsluitend koppelt aan kwalitatief goede en technologisch hoogwaardige producten die aan alle normen en richtlijnen voldoen. Bij nieuwe aanleg werken wij voornamelijk met A Merk armaturen. Hoogwaardige armaturen, die zich kenmerken door een hoge kwaliteit en lichtopbrengst waardoor het aantal armaturen beperkt kan blijven.Daarnaast leveren en onderhouden we ook alle andere merken armaturen.

 21. Normen noodverlichting

NEN-EN 1838 - Toegepaste verlichtingstechniek
NEN 6088 - Brandveiligheid van gebouwen/ Vluchtwegaanduiding
NEN-EN 50172 - Noodverlichtingsystemen voor vluchtwegen
NEN 1010 - Veiligheidsbepalingen voor laagspanningsinstallaties
ISSO publikatie 79 - Inspectie en onderhoud van noodverlichtingsinstallaties